ببازگشت با خانهء خود در نفر اول فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ برو بزه نيست . وَ مَنْ تَأَخَّرَ و هر كه تمام كند مقام خود آن سه شب بمنا فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ بر وى از گناهان گذشته وى هيچ باقى نيست ، لِمَنِ اتَّقى آن كس را كه در باقى عمر خود از خشم خداى به پرهيزد ، وَ اتَّقُوا اللَّهَ و از خشم و عذاب خداى به پرهيزيد وَ اعْلَمُوا أَنَّكُمْ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ 203 و بدانيد كه شما را بر خواهند انگيخت و بهم خواهند كرد و پيش وى خواهند برد . وَ مِنَ النَّاسِ و از مردمان كس است مَنْ يُعْجِبُكَ قَوْلُهُ كه ترا مى خوش آيد سخن او فِي الْحَياةِ الدُّنْيا در زندگانى اين جهان ، وَ يُشْهِدُ اللَّهَ و خداى را گواه ميدارد عَلى ما فِي قَلْبِهِ بر آن بد كه در دل دارد وَ هُوَ أَلَدُّ الْخِصامِ 204 و او پيچانتن است « 1 » جنگ جوى ستيزه‌كش . وَ إِذا تَوَلَّى و چون از پيش تو برگردد سَعى فِي الْأَرْضِ در زمين بنهيب بد برود لِيُفْسِدَ فِيها - تا تباهى كند در آن ، وَ يُهْلِكَ الْحَرْثَ وَ النَّسْلَ و تباه كند كشته و جانور وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ الْفَسادَ 205 خداى تباهى دوست ندارد . وَ إِذا قِيلَ لَهُ - چون وى را گويند اتَّقِ اللَّهَ از خداى به ترس و از خشم وى به پرهيز أَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْإِثْمِ زور كافرى وى را بگيرد فَحَسْبُهُ جَهَنَّمُ بسنده است وى را دوزخ وَ لَبِئْسَ الْمِهادُ 206 و بد آرام گاه كه آنست . النوبة الثانية - قوله تعالى : فَإِذا قَضَيْتُمْ مَناسِكَكُمْ الآية . . . - سبب نزول اين آيت آن بود - كه عرب چون از حج و مناسك فارغ مىشدند ، هر كسى بر در كعبه بيستادى و مناقب و مآثر پدر خويش در گرفتى ، اين يكى گفتى - پدرم مهمان دار بود

--> ( 1 ) كذا فى نسختى الف و د ، سخت دشمنى فى نسخة ج .